Carnaval als levende traditie
Carnaval is een volksfeest dat in verschillende delen van Europa een vaste plaats heeft. In de Costa Blanca, de Costa del Sol, Nederland en België krijgt het feest telkens een eigen karakter, gevormd door geschiedenis, cultuur en lokale gebruiken. Wat deze regio’s verbindt is de gedeelde oorsprong: carnaval luidt de periode in voorafgaand aan de vastentijd en staat voor uitbundigheid, relativering en samen vieren.
De oorsprong van carnaval ligt in het christelijke jaarritme. Enkele dagen lang verdwijnen vaste rollen, krijgen spot en humor ruimte en staat gemeenschap centraal. Aan de Costa Blanca vieren steden zoals Alicante, Benidorm en Torrevieja carnaval met kleurrijke parades, muziek en dans. Aan de Costa del Sol gebeurt dit onder meer in Málaga, waar optochten, straatfeesten en optredens de stad dagenlang vullen. Hier krijgt carnaval een mediterraan karakter, vaak met avondlijke vieringen.
In Nederland leeft carnaval vooral in Noord-Brabant, Limburg, Twente en de Achterhoek. Dorpen en steden nemen tijdelijke namen aan. De boerenkiel is kenmerkend in Brabant, terwijl Limburg vastelaovend viert met sjerpen, steekhoeden en kleurrijke jasjes. In Maastricht speelt het Moswief een symbolische rol. Dit stadsbeeld wordt ceremonieel gewekt en gereinigd om de feestperiode te openen.
België kent een sterke carnavalscultuur met internationale bekendheid. In Binche trekken de Gilles door de straten met traditionele kostuums en rituelen. Aalst staat bekend om satire en maatschappijkritiek binnen de optochten. Ook in plaatsen zoals Malmedy, Stavelot en Maaseik vormt carnaval een belangrijk cultureel moment.
Optochten vormen overal een hoogtepunt, met aparte stoeten voor volwassenen en kinderen. Prins Carnaval leidt ceremonieel het feest. Na afloop volgt op Aswoensdag in delen van Nederland en België het haringhappen. Daarmee begint de vastentijd van veertig dagen, een periode van matiging en bezinning tot Pasen.